Cây sáo đầu tiên ảnh hưởng rất nhiều tới việc bạn có giữ được hứng thú tập hay không. Một cây sáo hợp tay, thổi dễ ra tiếng và đúng tông sẽ giúp bạn tiến bộ nhanh; ngược lại, cây sáo quá dài, lỗ quá xa hoặc lệch tông dễ khiến người mới nản sau vài buổi. Dưới đây là những điều nên biết trước khi mua.
Tên sáo được gọi theo nốt khi bịt hết lỗ
Sáo trúc 6 lỗ thường được gọi theo nốt phát ra khi bịt kín cả 6 lỗ. Ví dụ sáo Đô bịt hết lỗ ra nốt Đô, sáo Rê ra nốt Rê, sáo La ra nốt La. Cùng một tông còn có bản trầm và bản cao: sáo Đô trầm dài hơn, tiếng thấp và ấm hơn sáo Đô thường một quãng tám.
Vì vậy khi xem cảm âm, bạn sẽ thấy ghi "viết cho sáo Đô (C5)", "sáo La (A4)"… Trên Cảm Âm Chuẩn, mỗi bài đều đổi được thế bấm sang cây sáo bạn đang có, nên đừng lo mua "sai" tông so với bài mình thích.
Người mới nên chọn sáo tông nào?
Với hầu hết người mới, sáo Đô (C5) hoặc sáo Rê (D5) là lựa chọn dễ nhất:
Độ dài vừa phải: các lỗ bấm không quá xa nhau, ngón tay đặt thoải mái, bịt kín dễ hơn.
Không tốn nhiều hơi: ra tiếng ổn định sau vài buổi tập, không mệt như sáo trầm.
Nhiều cảm âm sẵn: rất nhiều bài cảm âm phổ biến được viết cho sáo Đô.
Sáo trầm (Đô trầm, Rê trầm) có tiếng rất hay nhưng thân dài, lỗ xa, cần nhiều hơi và tay đủ rộng; nên để dành khi đã thổi vững. Sáo cao (như Sol cao) ngắn, tiếng sáng nhưng dễ chói và khó giữ tiếng tròn ở quãng cao, cũng không phải lựa chọn đầu tiên.
Lời khuyên ngắn gọn: cây đầu tiên hãy chọn sáo Đô hoặc sáo Rê. Thổi vững rồi mới mua thêm sáo trầm hay sáo tông khác để hợp với từng bài.
Kiểm tra cây sáo trước khi mua
Nếu mua trực tiếp, hãy dành vài phút kiểm tra những điểm sau. Nếu mua online, nhờ người bán quay video thổi thử từng nốt.
Thân sáo: thẳng, không cong vênh, không có vết nứt dọc thân. Nhìn kỹ quanh lỗ thổi và hai đầu, đây là chỗ hay nứt nhất.
Lỗ khoét: tròn, đều, mép lỗ gọn, không sứt mẻ. Mép lỗ thổi càng sắc gọn, tiếng càng dễ ra.
Thổi thử từng nốt: từ bịt hết lỗ đến mở dần từng lỗ, cả quãng thấp và quãng cao. Tiếng phải trong, không rè, không có nốt "tắc" khó ra.
Độ chuẩn tông: mở một ứng dụng chỉnh âm (tuner) trên điện thoại. Khi bịt hết lỗ, nốt phải đúng tên sáo (sáo Đô ra Đô, sáo Rê ra Rê), và các nốt khác không lệch quá nhiều.
Vừa tay: đặt thử ngón lên các lỗ. Bạn phải bịt kín được mà không phải duỗi căng ngón tay.
Mua sáo ở đâu?
Nên mua của nghệ nhân làm sáo hoặc cửa hàng nhạc cụ có uy tín: họ thường chỉnh âm cẩn thận, cho thổi thử và hỗ trợ đổi nếu sáo lỗi. Hãy cẩn thận với những cây sáo rẻ bất thường, nhiều khi chỉ là đồ trang trí, lỗ khoét không chuẩn và thổi không ra đúng nốt. Bỏ thêm một chút tiền cho một cây sáo tốt sẽ đỡ mất công tập sai từ đầu.
Giữ sáo bền lâu
Thổi xong lau khô bên trong và bên ngoài, để sáo khô tự nhiên rồi mới cất.
Tránh nắng gắt và nóng: đừng để sáo trong xe ô tô hay cạnh cửa kính nắng chiếu.
Tránh quá ẩm hoặc quá hanh khô: trúc co giãn theo thời tiết, thay đổi đột ngột dễ làm nứt sáo.
Cất sáo trong túi vải hoặc ống đựng, tránh rơi và va đập.
Có sáo rồi, bắt đầu từ đâu?
Những buổi đầu, hãy tập thổi nốt dài: giữ một nốt thật đều trong 5 đến 10 giây, bắt đầu từ các nốt dễ như bịt hết lỗ hoặc mở một hai lỗ dưới. Khi tiếng đã tròn và ổn định, chọn một bài đơn giản để tập theo.
Trên Cảm Âm Chuẩn bạn có thể tìm cảm âm có lời theo tên bài, xem các bài theo loại sáo, và dùng công cụ chuyển tông beat để đưa beat về đúng tông cây sáo của bạn khi tập thổi theo nhạc. Chưa có bài mình thích? Gửi yêu cầu cảm âm, đội ngũ Cảm Âm Chuẩn sẽ soạn giúp.
Chúc bạn sớm có cây sáo ưng ý và những buổi tập thật vui!